Sport

Jazda w damskim siodle

„Czy można czuć się damą siedząc okrakiem, z rozdziawionymi nogami, na ruszającej się górze mięsa?! Tylko damskie siodło gwarantuje, że siedząc elegancko na koniu czujemy się damą i naprawdę nią jesteśmy. Przynajmniej póki w damskim siodle siedzimy…”

Barbara Wrzesińska
Jak jeździłam na panu Bubie,
czyli wspomnienia z planu "Lalki"

 

Z okazji zbliżających się VIII Mistrzostw Polski Amazonek w Damskim Siodle chciałabym przybliżyć państwu ten niecodzienny styl jazdy i opowiedzieć o kruchych tradycjach jazdy w damskim siodle. Jako osoba mająca od kilku lat styczność z tą piękną dyscypliną, a od pewnego czasu osobiście trudząca się tym stylem jazdy, postaram się przedstawić Państwu trochę historii, zasad i własnych odczuć z bycia amazonką.

damskie_siodlo_1.jpgHistoria jazdy w damskim siodle sięga wieków średnich, kiedy to jazda konna odznaczała się właściwą jej rycerskością i elegancją. Dawniej kobiety nie chodziły w spodniach, więc nie wchodziła w grę jazda  w zwykłym siodle, poza tym dochodziły do głosu przekonania estetyczne, iż kobiecie nie przystoi siedzieć „okrakiem”. Jak wiadomo potrzeba jest matką wynalazku, więc zostało wynalezione siodło specjalnie dla dam, które uszanowałby ich delikatność i niewinność . Samo siodło damskie wywodzi się od siodła fotelowego, które służyło do transportu dzieci i kobiet. Siedziało się w nim całkowicie bokiem  i niemożliwa była jazda chodami wyższymi niż stęp oraz kierowanie koniem. Dopiero kiedy Katarzyna Medycejska udoskonaliła siodło dodając tzw. kulę, czyli zakrzywiony bolec trzymający prawą nogę, stało się możliwe siedzenie przodem, aczkolwiek nie okrakiem – a jak wiadomo właśnie w tym tkwi cały urok i elegancja. Siodło z upływem lat było ulepszane, dodawano kolejne kule,  a gdy dodano strzemię, które odpina się w razie upadku amazonki jazda po damsku stała się prawie równie bezpieczna jak klasyczna. Oprócz kuli i bezpiecznego strzemienia, jednym z ważniejszych elementów damskiego siodła, którego nie spotkamy w żadnym innym, jest przeciwwaga, czyli dodatkowy pasek biegnący pod brzuchem konia, który dopinany jest do przeciwległego końca siodła uniemożliwiający zjechanie siodła pod wpływem ciężaru amazonki na lewo.          Koń dla amazonki był ściśle wyselekcjonowany i trenowany przez mężczyznę. Zanim posadzano nań damę był kompletnie ujeżdżony przez mężczyznę i przyzwyczajony do szpicury, czyli bacika zastępującego prawą łydkę. Obecnie również, aby koń został wdrożony do tego stylu jazdy musi być solidnie wyszkolony, posłuszny i dawać amazonce poczucie bezpieczeństwa. Nie każdy koń nadaje się do jazdy po damsku. Nie powinno się jeździć np. na koniach wspinających się.  
Pozwolę sobie przytoczyć fragment Podręcznika Jazdy Konnej dla Dam (Warszawa, 1893r.) napisanego przez p. Marię Wodzińską:

Koń damski, prawdziwie dobry, jest okazem rzadkim, i rozumie się, droższym od koni do innego użytku. Od konia takiego żądamy wielu przymiotów, a mianowicie: aby był rasowy, piękny, silnej i zwięzłej budowy, krzyża szerokiego, mocnego, łopatki jak najbardziej poziomo położonej, karku wysokiego, szyi wyniosłej i elastycznej, głowy małej, lekko zawieszonej, nóg prawidłowo ustawionych i czystych czyli zdrowych, dużego wzrostu (począwszy od l m. 57 c.) przytem z charakterem łagodnym lecz żywym temperamentem, i naturalnie, aby był kompletnie ujeżdżony.

Konia ujeździć pod damskie siodło, może tylko fachowy jeździec. (Zanim koń jest dobrym damskim koniem, musi rzecz prosta być najpierw ujeżdżonym przez mężczyznę).

Początkowo amazonki jeździły w sukniach, w których chodziły na co dzień, z biegiem czasu damskie_siodło_2.jpgprzerodziły się w długie, ozdobne suknie ze spływających  po zadzie materiałów,  jednak kiedy jazda konna zaczęła być rozrywką i sportem zaczęto szyć specjalne stroje do jazdy konnej po damsku. Na przestrzeni lat stroje zmieniały się wraz ze zmianą mody społeczeństwa. ”Amazonki”, bo tak nazywano suknie, stały się prawdziwymi arcydziełami. Obecne amazonki  inspirują się dawną modą i prezentują suknie w odpowiednich konkursach podczas zawodów w damskim siodle, ale o tym szczegółowo już zaraz. Strojem sportowym współczesnych amazonek jest tzw. fartuch, czyli przepisowego koloru strój składający się ze specjalnie krojonej spódnicy, żakietu, rękawiczek i cylindra. Każda amazonka obowiązkowo musi posiadać bacik zastępujący prawą łydkę. Ogólne przepisy dotyczące ubioru są surowe i ściśle określone, nie wskazane są np. odkryte ramiona, głęboki dekolt, pióra, kwiaty.
Warto wspomnieć, że jazda po damsku nie ma nic wspólnego  z „siedzeniem bokiem”. Kobieta w damskim siodle siedzi na wprost(tak jak w zwykłym siodle) i jedynie przekłada prawą nogę na kulę po lewej stronie. W tym tkwi właśnie cały ambaras prawidłowego dosiadu, bo automatycznie chciałoby się usiąść lekko bokiem, z ciężarem przeniesionym na lewo lub skręcić się w talii – są to podstawowe błędy początkujących amazonek. Wodze trzymane są tak samo jak klasycznie, ale na wysokości kolana i na jego szerokość. W prawej ręce trzymany jest bacik przyłożony do boku konia, zastępujący prawą łydkę i działający identycznie jak ona.

Po krótkiej historii i opisu jazdy po damsku pragnę przybliżyć Państwu współczesne konkurencje Mistrzostw Polski Amazonek w Damskim Siodle.

Do zmagań sportowych, w których obowiązkowy jest sportowy fartuch należą: mała i duża runda ujeżdżenia, konkurs skoków przez przeszkody oraz potęga skoku. Rozgrywają się one tak samo jak konkursy w zwykłym siodle, jednak różnią się arkuszami ocen, gdyż dokładniej oceniany jest ubiór i dosiad amazonki.
W konkursie Open Equitation również obowiązuje strój sportowy, jednak amazonka nie wykonuje żadnych elementów, w których oceniany jest koń. Ocenie podlega tylko ona – za strój i dosiad w każdym z chodów. Na koniec dama otrzymuje od sędziego szczegóły na temat swojej postawy i prezencji.
damskie_siodło_3.jpgNiewątpliwie główną atrakcją dla oka jest Konkurs Elegancji, w którym damy prezentują się w wytwornie ozdobionych sukniach, delikatnie spływających po zadzie  lub przykrywających konia prawie do ziemi. Suknie mogą być wzorowane lub własnego projektu. Można tutaj popuścić wodze fantazji i stworzyć przecudowne kreacje. Oceniana jest postawa i prezencja amazonki oraz pomysłowość i niepowtarzalność stroju.
Kolejnym interesującym konkursem jest Konkurs Strojów Historycznych. Prezentowane są suknie wzorowane na autentycznych strojach dawnych amazonek. Każdy strój musi mieć swój historyczny opis, który wyczytywany jest podczas prezentacji danej damy. Ocenie m.in. podlega autentyczność stroju i jego dokładne odwzorowanie.
W Konkursie Freestyle damy prezentują krótki przejazd do podkładu muzycznego. Nie ma tutaj ograniczeń co do tematu prezentacji, więc spotkałam się np. z koniem samolotem, czerwonym kapturkiem czy też łabędziem – wszystko zależy od ogromu wyobraźni zawodniczek.
Dozwolone są wszelkie „sztuczki” koni – ukłony, kładzenie się, stęp hiszpański itp.
Dużo emocji budzi konkurs Szampańskie Wyzwanie, w którym amazonki prezentują się w trzech chodach z kieliszkiem pełnym szampana w jednej ręce. Oczywiście, wygrywa ta, która rozleje najmniej trunku. Nagrodą w tym konkursie jest wielka butla szampana.
Dla początkujących amazonek przewidziany jest Przejazd Dowolny. Dzielne amazonki prezentują swoje wymyśle stroje o dowolnej tematyce, prowadzone stępem przez swoich luzaków. To też najczęściej pierwszy konkurs najmłodszych dam, stawiających swoje pierwsze kroki w tym temacie.

O damskim siodle można pisać nieskończenie wiele. Każde zagadnienie zasługuje na uwagę i swój własny artykuł. Jednak nie o to chodzi by zanudzić Państwa profesjonalnym nazewnictwem i historią, a jedynie zachęcić do zainteresowania się tą piękną dyscypliną.
Ja sama mam styczność z tym stylem jazdy już od kilku lat jednak dopiero niedawno dołączyłam do grona amazonek i zaczęłam trenować w damskim siodle. Od razu stałam się jego pasjonatką. Początki bywały trudne – brakuje prawej łydki, koń nie zawsze odpowiada tak jak tego chcemy i ciężko przyzwyczaić ciało, że jazda po damsku to nie jazda bokiem. Jednak ogromnie cieszę się, że trafiłam w miejsce, gdzie mogę wraz z resztą amazonek szlifować swoje umiejętności jazdy po damsku. Mam nadzieję, że o jeździe w damskim siodle będzie się mówić coraz, więcej i więcej, żeby każda kobieta mogła o niej usłyszeć i spróbować razem z nami podtrzymać wiekowe tradycje.

Wszystkich chętnych do zagłębienia się w świat  jazdy po damsku serdecznie zapraszam na VIII Mistrzostwa Polski Amazonek w Damskim Siodle. Odbędą się one 01-02.10.2011 w Stadninie Koni Arabka w Mysłowicach (szczegóły na www.arabka.cba.pl). Będzie to nieprawdopodobna okazja do poznania tego stylu jazdy i podziwiania amazonek, które zmagać się będą w wielu konkursach.
Dociekliwym zaproponuję stronę Stowarzyszenia w Damskim Siodle (http://www.wdamskimsiodle.org), które patronuje wszystkim damą. Szczegółowo została tam opisana tematyka poruszana w tym artykule. A poniżej krótka galeria Amazonek, aby unaocznić jak pięknym jest to wydarzeniem.


Angelika Zawadzka

dla ZABOOKUJ.eu

Komentarze

Prześlij nam newsa